مهريه و عاشقي

پسر جوان در فکر فرو رفته است. به ياد روزي که تنها به محبوبه و رسيدن به او فکر مي کرد و هيچ چيز غير از عشق محبوبه برايش اهميت نداشت؛ صداي پدر و مادر را نمي شنيد؛ پايش را توي يک کفش کرده بود: «فقط محبوبه». با هر شرطي که دارد. مادر و پدر بيچاره هر چه تلاش کردند، نتوانستند او را از تصميم خود منصرف کنند. مادر ساعت ها با او حرف زده بود؛ پسرم حداقل زير بار اين مهريه نرو؛ اما کو گوش شنوا؟! 1363 سکه‌ي طلا به تعداد سال هاي تولد محبوبه. پسر مي گويد: هيچ فکر نمي کردم محبوبه با رفتارهايش مرا آزار بدهد و سر ناسازگار‌ي بگذارد. آن هم با اينکه مي‌ديد به خاطر عشق او، از همه گذشته و جلوي خانواده ام ايستاده‌ام. او مرا بازيچه‌ي خودش کرد. براي محبوبه فقط پول اهميت دارد و بس. او هيچ تعهدي به من ندارد. او که ادعاي عاشق بودن داشت، مرا به خاطر نداشتن مهريه به زندان انداخت. حالا هم بايد قسط بندي کنم. اشتباه کردم. اما وقتي فهميدم که ديگر هيچ فايده اي ندارد. هم آبرويم رفته است، هم پس اندازي که از راه حلال و زحمت کشي به دست آورده، ام بايد به کسي بپردازم که اخلاقيات برايش معنايي ندارد.

حجت الاسلام و المسلمين سالارکيا مي گويد: ائمه‌ي ما در پاره اي از روايات مهريه‌هاي سنگين را نه تنها عامل دفاعي براي زنان نمي دانند، بلکه به عنوان پديده اي ناميمون تلقي کرده و فرموده اند: «زنان با مهريه هاي سنگين براي زندگي زناشويي ميمون و مبارک نيستند». وي مي گويد: نبايد از اين موضوع غافل بود که در زندگي زناشويي پارامترهايي را در نظر گرفتند که خود آنها پشتوانه‌ي خوبي براي تداوم زندگي است. مثل اصالت خانوادگي، سلامت عقل، دين و هم کفو بودن که ديگر نياز به استفاده از مسائل مادي نيست که از آن به عنوان يک وسيله‌ي دفاعي بهره برد.

محسن روحي در ادامه‌ي صحبت هاي خود مي گويد: پسر و دختر با تشخيص توانايي و شأن يکديگر و با توجه به محبتي که بين آنهاست، ميزان مهريه را تعيين کنند و مرد نيز بعد از ازدواج اگر نمي تواند مهريه را نقداً و يک‌جا بپردازد، پرداخت آن را براساس يک حداقل شروع کند و آن را بپردازد. زيرا که مهريه حق طبيعي زن است.

وي با اشاره به اينکه در شرايط کنوني جامعه که افراد در تأمين هزينه هاي اوليه‌ي ازدواج مشکل دارند، مهريه هاي بالا که توانايي پرداخت آنها وجود ندارد، صحيح نيست مي گويد: وجود بعضي سنت ها در بين خانواده‌ها موجب تعيين مهريه هاي بالا شده است.

وي مي افزايد: فرهنگسازي در اين زمينه اهميت زيادي دارد و با توجه به اينکه تأثيرگذاري روي عقايد خانواده ها سخت است، لذا همه‌ي نهادهاي دولتي و فرهنگي بايد تشکيل خانواده را از مهم‌ترين کارهاي فرهنگي و در رأس کارهاي خود قرار دهند. زيرا دشمن، امروز خانواده را هدف قرار داده است و سعي مي کند با نابودي خانواده ها آسيب هاي اجتماعي به جامعه وارد کند. بنابراين همه‌ي نهادهاي فرهنگي در حوزه‌ي ازدواج يک حرکت جهشي و انقلابي لازم دارند تا خانواده در هر شکل و شرايطي به صحيح ترين وجه تشکيل شود.

رئيس سازمان ملي جوانان استان کرمان با بيان اينکه اگر به احاديث، روايات و شرع عمل شود هيچ مشکلي پيش نخواهد آمد، مي افزايد: مرد بايد مهريه اي را بپذيرد که توانايي پرداخت آن را دارد و زن بايد مهريه را به گونه اي تعيين کند که در حد استطاعت و توانايي مرد باشد.

روحي مي افزايد: مشکل ما تنها با جوانان نيست، مشکل با خانواده ها هم است. متأسفانه سنت هاي غلطي در جامعه ما و در بين خانواده ها وجود دارد که بايد با فرهنگسازي از بين بروند. زيرا در بعضي شرايط زن و مرد راضي به تعيين مهريه اي معقول هستند، اما خانواده ها به دليل رسوم غلط با اين امر مخالفند.

ضرورت آشنايي با فلسفه‌ي وجودي مهريه:

به نظر مي رسد واقعاً «سنگ بزرگ، علامت نزدن است». زيرا هرچه ميزان مهريه بالاتر مي رود، پرداخت آن کمتر صورت مي گيرد. در تمامي موارد گفته شده فلسفه‌ي وجودي مهريه به عنوان عطيه و پيشکش، فراموش شده است و نحوه‌ي پرداخت آن با آنچه در شرع گفته شده است مغايرت دارد.

مهريه حق طبيعي زن است و نمي توان اين حق را از او سلب کرد. اما ميزان آن بايد منطقي و براساس شأن و توانايي مرد باشد. آنچه مسلم است در جامعه کنوني فرهنگسازي در اين زمينه ضروري است. زنان بايد دارايي و توانايي مرد را در نظر گرفته و مردان نيز بايد مطابق شرع که پرداخت مهريه را وظيفه‌ي آنها مي داند در طول زندگي، نه فقط در هنگام بروز مشکلات آن را بپردازند. در پايان بايد گفت: آشنايي افراد با فلسفه‌ي مهريه و نحوه‌ي پرداخت آن نياز ضروري جامعه‌ي امروز ماست و نبايد از اين مهم غافل شد.

فاطمه نخعي فر(منتشر شده در نشریه ی کرمانشهر)